WIOLONCZELA 

  Instrument z grupy strunowych smyczkowych zbudowany na wzór skrzypiec, lecz o dwukrotnie dłuższym korpusie, czterokrotnie wyższych boczkach i proporcjonalnie krótszej szyjce. Z dolnej części pudła rezonansowego wystaje metalowa nóżka służąca do oparcia wiolonczeli na podłodze w pozycji pochyłej. Cztery różnej grubości struny, strojone w kwintach, rozpięte są nad szyjką (zwaną gryfem) zakończoną ślimakowatą główką z mechanizmem kołkowym służącym do naciągania strun. Dźwięk na wiolonczeli wydobywa się smyczkiem lub poprzez szarpanie strun palcami, niekiedy również uderzając w nie odwrotną stroną smyczka. Smyczek wiolonczeli jest nieco krótszy i znacznie mocniejszy od skrzypcowego. Dla uzyskania szczególnych efektów brzmieniowych na struny zakłada się specjalny tłumik lub stosuje tzn. technikę flażoletową, umożliwiającą wydobywanie wysokich dźwięków przypominających barwą delikatne brzmienie fletu. Stosowana jest wibracja dźwięku, tremolo i technika dwudźwięków. Instrument posiada bogate brzmienie i duże możliwości wykonawcze, jednak na skutek większych rozmiarów, grubszych i dłuższych strun oraz trudniejszego palcowania, jego ruchliwość jest znacznie mniejsza od skrzypiec.

  Wiolonczela wykształciła się prawdopodobnie w II połowie XVI wieku z basowej violi da braccio, jednak dopiero pod koniec XVII wieku zajęła miejsce violi da gamba, przewyższając ją znacznie możliwościami technicznymi i wyrazowymi. Uważa się, że swoją obecną formę wiolonczela zawdzięcza włoskiemu lutnikowi A.Stadivariusowi. Początkowo znalazła zastosowanie głównie w grze zespołowej do realizacji partii basowych, by w XVIII wieku zyskać rangę instrumentu solowego. W Polsce wiolonczela jest w powszechnym użyciu już w XVI wieku.

  Wiolonczela posiada rozległą literaturę muzyczną obejmującą muzykę wszystkich gatunków i stylów. Obecnie jest wykorzystywana głównie w orkiestrze symfonicznej, stanowiąc jej nierozłączny składnik; w muzyce kameralnej oraz jako instrument solowy.

opracowanie: mgr Władysław Chwin

więcej informacji