Instrument z grupy strunowych smyczkowych. Posiada podłużne pudło rezonansowe z dwoma charakterystycznymi wcięciami bocznymi oraz dwoma otworami rezonansowymi w kształcie litery f. Cztery różnej grubości struny, strojone w kwintach, rozpięte są nad szyjką (zwaną gryfem) zakończoną ślimakowatą główką z mechanizmem kołkowym służącym do naciągania strun. Dźwięk na skrzypcach wydobywa się smyczkiem lub poprzez szarpanie strun palcami, niekiedy również uderzając w nie odwrotną stroną smyczka. Dla uzyskania szczególnych efektów brzmieniowych na struny zakłada się specjalny tłumik lub stosuje tzn. technikę flażoletową, umożliwiającą wydobywanie wysokich dźwięków przypominających barwą delikatne brzmienie fletu. Stosowana jest wibracja dźwięku, tremolo i technika dwudźwięków. Najważniejsze części skrzypiec zbudowane są z kilku odmian drewna: wierzch - ze świerku, spód, boczki, szyjka i podstawek podtrzymujący struny - z jaworu, strunociąg, podstrunnica i kołki - z hebanu.

  Pierwsze wzmianki o skrzypcach pochodzą z XV wieku z terenów Polski, dlatego część naukowców zajmujących się badaniem historii instrumentów muzycznych wskazuje na polskie pochodzenie skrzypiec. Inni uważają Włochy za ich ojczyznę. Z dokumentów archiwalnych wynika, że już w XVI wieku na terenie naszego kraju działało kilka warsztatów lutniczych produkujących wysokiej jakości skrzypce, nie ustępujące ówczesnym instrumentom włoskim. Przypuszczalnie obecny kształt skrzypiec został zapożyczony od włoskiej liry da braccio lub violi sopranowej, instrumentów niezwykle popularnych w Europie w XVI i XVII wieku. Swój obecny wygląd skrzypce zawdzięczają włoskim i niemieckim szkołom lutniczym, których największy rozkwit przypada na XVI i XVII wiek. Z biegiem lat skrzypce doczekały się swojej rodziny instrumentów przypominających je wyglądem, lecz różniących się wielkością. Do grupy tej, oprócz skrzypiec właściwych (dyszkantowych) zaliczamy ich altową odmianę - altówkę, odmianę tenorową zwaną tenorką oraz odmiany basowe - wiolonczelę i kontrabas.

    Uważa się, że pierwszym dziełem posiadającym samodzielną partię skrzypiec jest Sinfonia włoskiego kompozytora Luca Marenzio, pochodząca z 1591 roku. Pierwsze kompozycje na skrzypce, jako instrument solowy, powstały w początkach XVII wieku i wyszły spod ręki B.Martiniego - uważanego za pierwszego wirtuoza skrzypiec. W latach późniejszych nie słabnie zainteresowanie kompozytorów tym instrumentem. W blisko 500-letniej historii skrzypce doczekały się rozległej literatury muzycznej obejmującej muzykę wszystkich gatunków i stylów. Obecnie skrzypce są jednym z najpopularniejszych instrumentów muzycznych, znanych z orkiestry symfonicznej oraz z muzyki kameralnej i solowej. Spotykamy je również w różnego rodzaju zespołach ludowych, rozrywkowych i jazzowych, gdzie pełnią ważną rolę melodyczną lub akompaniującą.

   opracowanie: mgr Władysław Chwin 

        więcej informacji