PUZON   

   Jest zaliczany do grupy instrumentów dętych blaszanych. Korpus puzonu stanowią 3 blaszane rury w kształcie litery U zestawione równolegle i połączone tzn. suwakiem. Jego użycie umożliwia wydobywanie dźwięków o różnej wysokości. U wlotu instrumentu znajduje się duży metalowy lejkowaty ustnik, natomiast jego zakończenie stanowi owalna czara głosowa. W niektórych odmianach puzonów zastosowano dodatkową rurkę włączoną w obwód instrumentu i wyposażoną w wentyl, co umożliwiło znaczne poszerzenie skali dźwiękowej. Puzon jest jedynym instrumentem dętym, na którym jest możliwe płynne przechodzenie z dźwięku na dźwięk poprzez zastosowanie tzn. glissanda. Dla uzyskania specjalnego efektu brzmieniowego niekiedy stosuje się stożkowy tłumik umieszczany w czarze głosowej.

   Prototypem puzonu jest starożytny instrument o nawie buccina, będący odmianą rogu pasterskiego używanego w Etrurii. Przejęty przez Rzymian znalazł zastosowanie głównie jako instrument wojskowy. Rura instrumentu stanowiła początkowo niepodzielną całość. Dopiero w XV wieku zastosowano w jego konstrukcji suwak. Począwszy od XVI wieku rozpoczęto budowę puzonów w 5 odmianach: sopranowej - rzadko używanej; altowej, tenorowej, basowej i kontrabasowej - zastąpionych w połowie XIX wieku odmianą barytonową, obecnie używaną. Istnieją także odmiany puzonu, w których suwak zastąpiono wentylami.

   Puzon obecnie znalazł zastosowanie w orkiestrze symfonicznej, orkiestrach dętych, w muzyce kameralnej i jako instrument solowy. Rozległa skala dźwiękowa instrumentu oraz jego duże możliwości wykonawcze sprawiły, że już od samego początku znalazł się w kręgu zainteresowani kompozytorów. Z biegiem lat doczekał się sporej literatury muzycznej zarówno orkiestrowej jak i kameralnej. Na przełomie XIX i XX wieku wszedł na stałe w skład tradycyjnego zespołu jazzowego (dixielandowego), a później w skład big bandu i mniejszych formacji jazzowych. Występuje również w muzyce rozrywkowej i ludowej.

 opracowanie: mgr Władysław Chwin 

  więcej informacji