OBÓJ
Należy do grupy
instrumentów dętych drewnianych stroikowych. Korpus oboju posiada kształt
wąskiej rury (ok. 65 cm długości) nieznacznie rozszerzającej się ku dołowi z
licznymi otworami oraz z owalną czarą głosową na jej końcu. U wlotu
instrumentu osadzony jest podwójny stroik zbudowany z dwóch odpowiednio ze
sobą połączonych blaszek trzciny, które grający
pobudza do drgań strumieniem wdmuchiwanego powietrza. Zmiany wysokości dźwięku
uzyskuje się za pomocą mechanizmu klapowego umieszczonego na korpusie
instrumentu, który muzyk obsługuje palcami. Obój dysponuje pełną
chromatyczną skalą dźwiękową od dźwięków niskich do bardzo wysokich.
Charakteryzuje się dużą ruchliwością i bogactwem brzmienia. Jest
instrumentem melodycznym wykorzystywanym głównie w muzyce
symfonicznej i kameralnej oraz jako instrument solowy.
Obój
wykształcił się w połowie XVII wieku z szałamaji - dyszkantowej odmiany
pomortu, instrumentu znanego już w średniowiecznej Francji. Interesujące walory
brzmieniowe sprawiły, że obój szybko rozpowszechnił się w całej Europie.
Liczne usprawnienia konstrukcyjne doprowadziły, że już od XIX
wieku instrument posiada nowoczesny mechanizm klapowy umożliwiający wykonywanie
utworów nawet o dużej skali trudności.
Obój posiada
kilka odmian, z których warto wymienić: zbudowany w XVIII wieku obój miłosny
(oboe d'amore) o łagodnym brzmieniu i charakterystycznej gruszkowatej czarze
głosowej; obój myśliwski (oboe da caccia) oraz obój altowy (rożek angielski)
wykształcony w XVIII wieku z oboju myśliwskiego.
Obój odegrał
bardzo istotna rolę w muzyce barokowej i klasycznej, stając się swoistym
ideałem brzmienia dla instrumentów dętych, zajmując trwałe miejsce w
orkiestrze symfonicznej, pełniąc w niej rolę jednego z głównych instrumentów
melodycznych. W okresie tym powstało wiele kompozycji koncertowych na obój
solo z towarzyszeniem zespołów instrumentalnych. W latach późniejszych
również nie słabnie zainteresowanie obojem, stąd literatura na ten
instrument obejmuje wszystkie style i gatunki muzyczne, łącznie z muzyką
współczesną.
opracowanie: mgr Władysław Chwin
więcej informacji
