KLAWESYN   

   Instrument z grupy strunowych szarpanych klawiszowych; posiada klawiaturę kształtem zbliżoną do fortepianowej oraz otwierane pudło rezonansowe kształtem przypominające fortepian. Dźwięki powstają w wyniku szarpnięć strun spowodowanych ruchem piórek (często wykonanych z kawałków skóry) połączonych specjalnym mechanizmem z klawiaturą. Poprzez odpowiednie łączenie różnych kombinacji strun (rejestry) możliwe jest uzyskiwanie różnorodnych brzmień instrumentu.

   Pierwsze wzmianki o klawesynie pochodzą z XV wieku (w Polsce z 1422 roku). Przyjmuje się, że klawesyn powstał przez zastosowanie mechanizmu klawiszowego w dwóch średniowiecznych instrumentach: psalterium i w jego odmianie - cymbałach. W kolejnych wiekach instrument ulegał wielu modyfikacjom i udoskonaleniom, znacznie poszerzając skalę dźwiękową, zwiększając liczbę rejestrów oraz zyskując dodatkowe klawiatury. Odmianami klawesynu są: gravicembalo - instrument używany głównie w XVI i XVII wieku w kapelach instrumentalnych, unison - o podwójnych strunach strojonych w unisonie, szpinet (w Polsce zabawnie nazywany excellencikiem) - z jedną klawiaturą i jednym systemem strun (bez rejestrów), bardzo popularny w muzykowaniu domowym w XVII wieku , wirginał oraz claviciterium - mała odmiana klawesynu z pionowo ustawioną płytą rezonansową, popularna w Europie w XVI i XVII wieku.

   Ciekawe możliwości brzmieniowe oraz duża sprawność techniczna klawesynu zawsze zwracały uwagę kompozytorów, którzy pozostawili bardzo wiele wybitnych utworów na ten instrument. Przeważającą ich część stanowią dzieła napisane przed wiekami. Dlatego współcześnie instrument jest wykorzystywany główne w wykonawstwie tzn. muzyki dawnej w jej odmianach solowych i zespołowych. Chociaż nie brakuje również zainteresowania klawesynem ze strony kompozytorów i wykonawców związanych z tzn. muzyką współczesną, nierzadko awangardową.

*

   Naukę gry na klawesynie można podjąć w szkole muzycznej II stopnia, wcześniej ucząc się gry na fortepianie w szkole muzycznej I stopnia. Z tego względu egzamin wstępny do klasy klawesynu obejmuje sprawdzian umiejętności kandydata w grze na fortepianie.

                                                                                               opracowanie: mgr Władysław Chwin

     więcej informacji